BASıN KARTı BAşVURUSU: ŞARTLAR, BELGELER VE ADıM ADıM SüREç

Basın Kartı Başvurusu: Şartlar, Belgeler ve Adım Adım Süreç

Basın Kartı Başvurusu: Şartlar, Belgeler ve Adım Adım Süreç

Blog Article

Basın kartı başvurusu için aranan şartları, 5 kart türünü, kurum kontenjanlarını ve iptal hâllerini güncel yönetmeliğe göre adım adım öğrenin.

Basın kartı, Türkiye'de gazetecilik mesleğini icra edenlerin kimliğini resmî olarak belgeleyen ve İletişim Başkanlığı tarafından verilen en önemli meslek belgesidir. Haber takibinden protokol alanlarına erişime kadar pek çok işlemde bu kartın sağladığı güvence fark yaratır .

Bu rehberde ; kart türlerini, aranan nitelikleri , medya kuruluşlarında aranan kriterleri , başvurunun nasıl ilerlediğini , başvuruları karara bağlayan Komisyonun nasıl karar verdiğini ve kartın iade edilmesi gereken durumları yürürlükteki düzenlemeler ışığında açıklıyoruz. Amacımız, yazıyı bitirdiğinizde başvurunuzu hatasız olarak hazırlayabilmeniz .

Basın Kartı Nedir?

Basın kartı, Basın Kartı Yönetmeliği'nde belirtilen kişilere İletişim Başkanlığınca verilen ve tüm resmî ve özel kuruluşlar tarafından kabul edilen resmî nitelikte bir kimlik belgesidir. Kart; medya mensuplarının, yayın sahiplerinin ve enformasyon görevlilerinin mesleki kimliğini kanıtlar .

Kart, başvuranın yalnızca kendi beyanıyla talep edebileceği bir belge değildir. En yaygın kart türünde kişinin bir medya kuruluşunda 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşmeyle çalışması, kuruluşun da yönetmelikteki kriterleri karşılaması gerekir. Yani başvuru iki ayaklı bir değerlendirmedir: hem gazeteci hem yayın organı mercek altına alınır .

"Sarı Basın Kartı" Adı Nereden Geliyor?

Gündelik dilde kullanılan "sarı kart" tabiri, mevzuattaki bir kategori değildir; kartın uzun yıllardır kullanılan rengine gönderme yaparak ortaya çıkmış yerleşik bir ifadedir. Resmî düzenlemede yalnızca beş tür sayılır ve pratikte "sarı kart" denildiğinde çoğu zaman göreve bağlı basın kartı anlaşılır .

Basın Kartını Düzenleyen Mevzuat

Basın kartının yasal temeli , 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek 1 ila ek 8'inci maddeleridir. Kanunun verdiği yetkiyle hazırlanan Basın Kartı Yönetmeliği, 9/4/2023 tarihli ve 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile kabul edilmiş ve 10/4/2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmıştır . Bu düzenleme , 2018 tarihli eski yönetmeliği yürürlükten kaldırmıştır .

Düzenlemede 6/6/2024 tarihli ve 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bazı değişiklikler yapılmıştır . Söz konusu güncellemeyle ; sürekli basın kartı için gereken 18 yıllık sürenin hesaplanmasında serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayının sayılacağı hükme bağlanmış , Anadolu Ajansı ve TRT'de kart alabilecek unvanlar baştan yazılmış ve radyo-televizyonlarda kart alabilecekler arasına fotoğrafçı unvanı da girmiştir.

  • Temel kanun: 5187 sayılı Basın Kanunu (ek maddeler)
  • Ayrıntılı kurallar: 2023 tarihli yönetmelik metni
  • Revizyon: 2024 yılında 8624 sayılı kararla yapılan değişiklikler
  • Çalışma ilişkisi: 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlar Kanunu
  • Etik çerçeve: Basın İlan Kurumu'nun basın ahlak esasları

Bilmeniz gereken bir ayrıntı: Düzenlemeler değişikliğe açık olduğundan, başvuru öncesinde İletişim Başkanlığının resmî sitesinden güncel metni kontrol etmeniz önemlidir.

Basın Kartı Türleri Nelerdir?

Mevzuat uyarınca beş ayrı kart türü vardır . Her türün kimlere verildiği ve istenen nitelikler ayrı ayrı belirlenmiştir. Hangi türe başvuracağınızı bilmek, reddedilme riskini azaltır .

1. Göreve Bağlı Basın Kartı

Bir yayın kuruluşunun kadrosunda çalışan Türk vatandaşı medya mensuplarının ve enformasyon görevlilerinin aldığı karttır. En yaygın kart türü budur; kart talep edenin genel şartların tamamını sağlaması gerekir. TRT kanalıyla yapılan başvurularda ise 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ve kesintisiz çalışma şartı aranmaz .

2. Süreli Basın Kartı

Yabancı medya kuruluşları adına Türkiye'yi kapsayan bir görev alanında çalışan muhabirlere verilen karttır. Yabancı gazetecinin ; kuruluşu tarafından görevlendirildiğini belgelemesi , 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'na göre çalışma izninin alınmış olması ve bağlı olduğu kurumun merkez ülkesinin Türkiye'deki temsilciliğinden takdim mektubu sunması gerekir. Kart, görev süresiyle sınırlı olarak verildiği yılın sonuna kadar geçerli olur .

3. Geçici Basın Kartı

Görev bölgesi Türkiye olmayan, fakat haber takibi için bir süreliğine ülkeye gelen yabancı medya çalışanları bu kartı alabilir. Geçici kart, görev süresi dikkate alınarak en fazla üç ay için verilir ve istenirse tek seferlik olarak uzatılabilir .

4. Serbest Basın Kartı

Geçici bir süreyle çalışmayan ya da yurt dışında serbest gazetecilik yapan Türk vatandaşı medya mensuplarına verilir. Serbest kart başvurusunun, en az bir yıl çalışılan kuruluştan ayrıldıktan sonra bir ay içinde yapılması read more zorunludur . Kart süresi, önceki kart sahipliği süresine göre farklılaşır:

  • Beş yıla kadar kart taşıyanlara 12 ay
  • Beş ila on yıl arası kart taşıyanlara 18 ay
  • 10 yılı aşkın kart sahipliği olanlara 24 aylık kart

Yabancı bir ülkede bağımsız olarak serbest gazetecilik yapanlarda bunlara ek olarak durumun ilgili ülkedeki büyükelçilik veya konsolosluk tarafından doğrulanması şarttır.

5. Sürekli Basın Kartı

En az 18 yıl mesleki hizmeti bulunan medya mensupları ile en az 18 yıl kart taşıyan enformasyon görevlilerine ömür boyu verilen karttır. Kıdem hesabında serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayı dikkate alınır . Sürekli kart için 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme şartı istenmez ; ancak yabancı medya mensuplarına sürekli kart verilmez .

Basın Kartı Şartları Nelerdir?

Başvurulan tür fark etmeksizin, Türk vatandaşı başvuru sahiplerinde yönetmeliğin 8. maddesindeki ortak nitelikler kontrol edilir. Bu koşullardan tek biri dahi sağlanmazsa başvuru olumsuz sonuçlanır:

  1. 18 yaşını bitirmiş olmak.
  2. En az lise veya eşdeğeri bir okulu bitirmiş olmak.
  3. Kısıtlı veya kamu hizmetlerinden yasaklı olmamak.
  4. Kasıtlı bir suçtan beş yıl ya da daha uzun hapis cezasıyla hüküm giymemiş olmak.
  5. Dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, iftira, rüşvet, kaçakçılık gibi yönetmelikte listelenen suçlardan hüküm giymemiş olmak.
  6. 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu ve 6415 sayılı Kanun kapsamındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak.
  7. Basın Kanunu'nun 25/2. maddesinde sayılan suçlardan mahkûmiyeti bulunmamak.
  8. 5953 sayılı Kanun'a uygun hizmet sözleşmesiyle çalışmak ve işler arasında bir aydan uzun boşluk bırakmamak.
  9. Medya faaliyeti dışında ticari faaliyette bulunmamak.

Son iki şart ; süreli yayın sahipleri ve tüzel kişi temsilcileri, radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları, kamu kurumlarında kart alabilecek çalışanlar ve yabancı basın kuruluşlarında çalışan Türk vatandaşları için istenmez. Enformasyon görevlisi kimliğiyle başvuranlardan ek olarak görev yaptığı birimi ve kadro unvanını gösteren, üst yönetici tarafından imzalanmış bir görev yazısı istenir .

Başvurularda en sık rastlanan eksiklik, sözleşmenin 5953 sayılı Kanun'a değil genel iş kanununa göre yapılmış olmasıdır . Süreç başlamadan önce iş sözleşmenizi işvereninizle birlikte inceleyin.

Basın Kartı Kimlere Verilmez?

Medya alanında hizmet vermeyen özel sektör şirketlerinin , kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve Türkiye'deki yabancı temsilciliklerin yayın faaliyetlerinde çalışan personele kart verilmez . Söz gelimi bir şirketin kurumsal iletişim biriminde çalışan editör, içerik üretse bile bu kapsamda başvuru yapamaz .

Medya Kuruluşlarında Aranan Şartlar ve Kontenjanlar

Kişisel şartları sağlamak sürecin yalnızca yarısıdır; başvuranın bağlı olduğu yayın organının da yönetmeliğin dördüncü bölümündeki nitelikleri taşıması gerekir. Ayrıca yayın türü ve ölçeğine göre kart alabilecek unvan listesi ve kişi sayısı tek tek sayılmıştır.

Yazılı Basın: Gazete ve Dergiler

Gazete ve dergilerin ; 5187 sayılı Kanun'a göre verilen beyanname ile Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa iletmesi, beyannamede belirtilen aralıklarla aksatmadan yayımlanması , ilan ve reklam alanının yüzölçümünün üçte birini üstüne çıkmaması ve içeriklerin üçte birinden fazlasının başka bir yayından kopyalanmamış olması zorunludur. Kart kotası, sayfa yüzölçümüne ve yayın sıklığına göre hesaplanır ; örneğin yüzölçümü 0,39 metrekare veya daha az olan yerel gazetelerden başvuru işleme konmaz.

Haber Ajansları

Ajans niteliğindeki kuruluşların; düzenli yayın yapması, kadrosunda daha önce kart taşımış ve 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışan en az beş gazeteci istihdam etmesi ve yaygın ya da bölgesel bir süreli yayınla ücretli haber satış sözleşmesi yapmış olması gerekir . En az on günlük siyasi yaygın veya bölgesel gazeteyle ya da beş yaygın radyo-televizyonla sözleşmesi olan ve en az on gazeteci çalıştıran ajanslarda kontenjan sınırı uygulanmaz .

Radyo ve Televizyonlar

RTV şirketlerinin 6112 sayılı Kanun'a uygun yayın izinlerine sahip olması ve düzenli yayın yapması aranır. Ülke genelinde yayın yapan kuruluşlarda kontenjan sınırı yoktur ; bölgesel televizyonlarda yönetim kurulu başkanı ile 19, yerel televizyonlarda 10, bölgesel radyolarda 7, yerel radyolarda ise 2 çalışana kart düzenlenir. Haber alanında çalışmayanlara, sayılan unvanları taşısalar bile kart verilemez.

İnternet Haber Siteleri

Dijital haber sitelerinin ; beyanname ve alındı belgesini Başkanlığa vermesi , haber paylaşımı amacına özgülenmiş olması , yayının kesintisiz erişime açık olması , özgün ve güncel günlük haber veya yorum içeriği yayımlaması ve yazı ve görsellerin başka yayından aynen alıntı barındırmaması gerekir . Kontenjan, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalı çalışan sayısına bağlıdır :

  • 4 sigortalı çalışana sahip sitelerde imtiyaz sahibi artı 4 çalışan
  • 5-9 sigortalı çalışanı olan sitelerde imtiyaz sahibi veya tüzel kişi temsilcisi ile 9 çalışan
  • 10 veya daha çok sigortalı çalıştıran sitelerde kota bulunmaz

İnternet sitelerine özgü unvan listesinde geleneksel unvanlara ek olarak video editörü, sosyal medya editörü, haber kameramanı ve haber spikeri gibi dijital çağa özgü görevler de bulunur .

Adım Adım Basın Kartı Başvurusu

Başvuru dijital olarak yapılır, İletişim Başkanlığı bölge müdürlüklerince takip edilir ve genel hatlarıyla şu aşamalardan geçer:

  1. Doğru türü seçin: Bir kuruluşta çalışıyorsanız göreve bağlı, işten yeni ayrıldıysanız serbest, 18 yılı doldurduysanız sürekli karta bakın.
  2. Evrakları toplayın: Güncel vesikalık fotoğrafınızı, en az altı aylık mesleki çalışma örneklerinizi ve sözleşme bilgilerinizi hazır edin.
  3. Elektronik beyanname: Başkanlığın sitesindeki başvuru sistemine girerek beyannameyi doldurun, fotoğrafı ve çalışma belgesini yükleyin.
  4. Kurum onayını alın: Beyanname çıktısı, medya kuruluşunun sahibi veya ticaret sicilinde kayıtlı yetkilisi tarafından onaylanır; sisteme kayıtlı kuruluşlarda onay elektronik yapılır.
  5. Bölge müdürlüğü incelemesi: Başvurunuz ilgili bölge müdürlüğünce incelenir; Başkanlık adli sicil, SGK, vergi dairesi gibi kurumlardan bilgi isteyebilir.
  6. Komisyon kararı: Engel bulunmayan dosyalar Basın Kartı Komisyonuna gönderilir ve başvurunun kabulüne ya da reddine burada karar verilir.
  7. Teslim: Kabul edilen başvurularda kart basılarak Başkanlığın duyurduğu usulle sahibine ulaştırılır.

Ön incelemede şartları taşımadığı görülen başvurular Başkanlıkça reddedilir ve sonuç beyannamede verilen iletişim bilgileri kullanılarak başvurana bildirilir. Aranan şart gerçekleştiğinde yeniden başvuru yapmak mümkündür.

Yurt dışındaki Türk medya mensupları, başvuru evraklarıyla birlikte bulundukları ülkedeki büyükelçilik veya başkonsolosluktan alınan teyit yazısını Başkanlığa sunarak başvuru yapabilir. Yabancı gazeteciler ise Başkanlığın sitesindeki farklı bir elektronik formu kullanır ; görevlendirme belgesi, basın vizesi veya çalışma vizesi, takdim mektubu, pasaport fotokopisi ve vesikalık fotoğraf talep edilir.

Basın Kartı Komisyonu ve Değerlendirme Süreci

Başvuruları karara bağlayan kurul, kamu, meslek kuruluşları, sendikalar ve akademi temsilcilerinin bir araya geldiği bir yapıyla toplam 19 üyeden oluşur . Üyelik süresi iki yıldır.

  • Komisyon yılda en az üç kez olağan olarak toplanır; gerektiğinde olağanüstü toplantı da yapılabilir.
  • Toplantı yeter sayısı 13 üyedir ve görüntülü uzaktan katılım fiziki katılımla aynı sonucu doğurur.
  • Salt çoğunlukla karar verilir, çekimser oy kullanılmaz; eşitlikte başkanın oyu belirleyicidir.
  • Görüşülecek başvurular toplantıdan en az beş gün önce elektronik ortamda üyelerin erişimine açılır.
  • Reddedilen başvuruların gerekçesi tutanakta yer alır.

İnceleme sırasında başvuru sahibinin nitelik, eser ve ödüllerine ek olarak çalıştığı kuruluşun özelliklerini de dikkate alır . Başvuran bir internet sitesinde çalışıyorsa sitenin tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayıları da dikkate alınır. Dolayısıyla trafiği düşük bir sitede çalışmak, şartlar karşılansa bile sonucu olumsuz etkileyebilir .

Kart Sahiplerine Sağlanan İmkânlar

Kartın ilk ve en önemli işlevi, sahibinin gazeteci kimliğini resmî olarak belgelemesidir . Buna ek olarak mevzuatta açıkça tanımlanmış birkaç önemli hak mevcuttur:

  • Basın trafik kartı: Kart sahipleri isterse trafik kartına başvurabilir; sağlayacağı kolaylıkları Başkanlık ve İçişleri Bakanlığı birlikte tespit eder.
  • Hizmet damgalı pasaport: Yurt dışına görevle giden kart sahibi gazeteciler ve Türkiye'de yaşayan sürekli kart sahipleri belirli usullerle hizmet damgalı pasaport talep edebilir.
  • Geçerli kimlik: Kart, kamu ve özel tüm kurumlar nezdinde resmî kimlik olarak geçerlidir.
  • Haber takibinde kolaylık: Resmî etkinlik, basın toplantısı ve protokol alanlarında akreditasyon süreçleri çoğu zaman bu kart üzerinden yürür.

Burada sık yapılan bir karıştırmaya dikkat çekelim: Gazetecilerin iş hukukundan doğan hakları karta sahip olmaktan değil, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki iş sözleşmesinden ileri gelir. Kartı olmayan bir fikir işçisi de bu haklardan yararlanabilir. Belediyelerin veya bazı özel şirketlerin kart sahiplerine sunduğu indirim veya ücretsiz hizmetler ise dönemsel olarak farklılık gösterir; güncel durumu ilgili kurumdan doğrulamanız önerilir .

Geçerlilik, Yenileme ve Kayıp Kartlar

Mevzuata göre basılan kartın geçerlilik süresi 10 yıldır . Geçerliliği sona eren kartlar, kişi şartları korumaya devam ediyorsa yeniden Komisyon kararı alınmadan Başkanlıkça yeniden düzenlenir. Sürekli nitelikteki kart ise ömür boyu geçerlidir ; sadece kartın kendisinin değiştirilmesi gerekebilir.

Kaybolan veya kullanılamayacak hâle gelen kartlar için Başkanlığa başvurarak yeni kart isteyebilirsiniz . Kayıp hâlinde dilekçeye kaybı belirten tutanak veya kayıp ilanının yer aldığı gazete nüshası ile hâlen çalışıldığını gösteren bir belge eklenmelidir . Dikkat edilmesi gereken sınır şudur: kayıp veya yıpranma nedeniyle yeni kart talebi bir takvim yılı içinde en çok iki kez mümkündür .

Kart ve hizmet bedeli konusunda yönetmelik, maliyetle sınırlı olmak üzere kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli istenebileceğini düzenler. Geçerli ücret Başkanlıkça ilan edildiğinden, başvuru ekranındaki bilgiyi esas almanız gerekir .

İade, İptal ve Bildirim Yükümlülükleri

Çalışılan yer veya unvan değiştiğinde, değişiklik bir ay içinde hem basın mensubu hem de medya kuruluşu sahibi tarafından Başkanlığa yazılı olarak bildirilir . Bu belge; iş yeri veya unvan değişikliği, işten ayrılma ve iptal hâllerinde en geç bir ay içinde Başkanlığa geri verilir . İade edilmesi gereken eski kart teslim edilmedikçe yeni başvuru işleme konmaz.

Kart aşağıdaki durumlarda Başkanlıkça iptal edilir:

  • Gerekli şartların hiç olmadığının veya zamanla ortadan kalktığının belirlenmesi
  • İşveren medya kuruluşunun aranan nitelikleri yitirmesi
  • Kartın ya da bağlı kartların üçüncü kişilerce kullanılmasına izin verilmesi
  • Basın ahlak esaslarının ihlali üzerine Komisyonca iptale karar verilmesi

Basın ahlak esaslarına aykırılık gerekçesiyle kartı iptal edilenlere , kartın iade edildiği tarihten itibaren bir yıl dolmadan yeniden kart verilmez . Komisyon, ihlalin mahiyetine göre doğrudan iptal etmek yerine uyarı yoluna da gidebilir. Bunun yanında resmî kartı taklit eden kart düzenleyen veya kullananlar hakkında Başkanlıkça suç duyurusunda bulunulur; böyle kişilere soruşturma ya da kovuşturma tamamlanıncaya kadar kart verilmez .

Enformasyon Görevlileri, Yayın Sahipleri ve Diğer Özel Durumlar

Yönetmelik yalnızca muhabir ve editörleri kapsamaz; yayın sahipleri, kamudaki enformasyon görevlileri ve medya alanındaki sendika ile dernek yöneticileri de bu çerçevede yer alır . Bu başvuru sahiplerinde kendine özgü koşullar uygulanır.

Kamuda Enformasyon Görevi Yapanlar

Kamu kurumlarının enformasyon hizmetlerinde görev yapan çalışanlar , enformasyon görevlisi unvanıyla başvuru hakkına sahiptir. Başvuru formunun üst yönetici tarafından imzalanması ve birim ve kadro unvanını içeren resmî görev yazısının ibraz edilmesi zorunludur . Komisyon bu başvurularda başvuranın unvanına ve yürüttüğü görevin medyayla ilişkili olup olmadığına özellikle odaklanır; yalnızca kadro unvanı belirleyici değildir.

İmtiyaz Sahipleri ve Yöneticiler

Yayın sahipleri, tüzel kişi temsilcileri ve radyo-televizyon yönetim kurulu başkanları kart talebinde bulunabilir . Söz konusu yöneticilerde 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ile medya dışında ticari faaliyette bulunmama şartları aranmaz ; ancak yaş, eğitim ve adli sicil gibi diğer genel şartlar geçerliliğini korur .

Medya Alanındaki Sivil Kuruluşların Yöneticileri

Faaliyet alanları medya olmak kaydıyla sendikaların ve kamu yararına çalıştığı tespit edilen dernek ile vakıfların yöneticileri de kart alabilecekler arasında sayılmıştır . Buna karşılık kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yayın faaliyetlerinde çalışanlara kart düzenlenmez .

Başkanlığın Yaptığı Denetimler

İletişim Başkanlığı, verilen kartların hâlâ geçerli olup olmadığını periyodik olarak inceler. Medya kuruluşları, Başkanlık talep ettiğinde kartlı çalışanların isim, unvan, kart numarası ve sözleşme bilgilerini kapsayan onaylı bir listeyi iletmekle yükümlüdür . Denetim sırasında mesleki çalışmalar da sorulabilir; usulüne uygun bildirim yapmayan kuruluş sahibi uyarılır .

Başvurmadan Önce Kontrol Etmeniz Gerekenler

Beyannameyi göndermeden önce şu maddeleri baştan sona kontrol etmeniz, olası ret kararlarını önemli ölçüde azaltır :

  • 18 yaşını doldurdum ve en az lise mezunuyum.
  • Adli sicilimde engel teşkil eden bir kayıt bulunmuyor.
  • Fikir işçisi sözleşmem var ve sigorta kaydım buna uygun.
  • En az altı aylık döneme ait imzalı haber ve içerik örneklerim hazır.
  • Çalıştığım kuruluşun beyannamesi, düzenli yayını ve kontenjanı uygun.
  • Görev unvanım ilgili kuruluş türü için sayılan unvanlar arasında.
  • Varsa eski kartımı iade ettim ve bekleyen bir bildirim yükümlülüğüm yok.

Maddelerden birini işaretleyemiyorsanız, önce eksikliği tamamlayıp sonra başvurmak daha akıllıca olur . Nitekim olumsuz sonuçlanan bir talep yeniden başvuruyu mümkün kılsa da süreci aylarca uzatabilir .

Başvurunun Reddedilmesine Yol Açan Hatalar

Olumsuz sonuçlanan başvuruların çoğu , basit bir kontrolle engellenebilecek hatalardan doğar . En sık karşılaşılan sorunlar ve çözüm yolları şöyle sıralanabilir :

  • Hatalı sözleşme → Çalışma ilişkinizin 5953 sayılı Kanun'a göre kurulduğunu işvereninizle teyit edin.
  • Yetersiz mesleki çalışma belgesi → En az altı aylık döneme yayılan, imzalı ve tarihli haber örneklerini yükleyin.
  • Kuruluşun nitelik kaybı → Yayın organının sigortalı çalışan sayısı ve yayın düzenliliği gibi kriterleri önceden inceleyin.
  • Çalışmaya ara verme → İşten ayrıldıysanız bir ay içinde ya yeni işe başlayın ya da serbest kart için başvurun.
  • Geç bildirim → Değişiklik tarihinden itibaren bir ay içinde bildirimi mutlaka yapın.
  • İade edilmeyen kart → Eski kart geri verilmeden yeni talep değerlendirilmez, iadeyi öncelikle tamamlayın.

Pratikte şöyle bir tablo sıkça yaşanır: Bir haber sitesinde bir buçuk yıl çalışmış bir editör , işten çıkışının ardından yaklaşık altı hafta sonra yeni bir yayında işe başlıyor . Bir aylık sınır geçtiği için ara vermeden çalışma koşulu sağlanamıyor. Bu kişi işten ayrıldığı ilk ay içinde serbest kart için başvursaydı , bu sorunla karşılaşmayabilirdi.

Haber Sitesi Sahipleri İçin Kart Rehberi

2022'deki yasal düzenlemeden bu yana internet haber siteleri resmen süreli yayın statüsüne kavuştu ve dijital yayıncıların gazetecileri de karta başvurma hakkı kazandı . Yine de her internet sitesi otomatik olarak bu hakka sahip değildir . Kadronuzun kart alabilmesi için şu adımları tamamlamanız önemlidir:

  1. Beyanname verin: Sitenin yayına başlamadan önce Cumhuriyet Başsavcılığına beyanname verilmesi ve alındı belgesinin Başkanlığa iletilmesi gerekir.
  2. Şeffaf künye: Yayın sorumlularını gösteren künye sayfasını kolay erişilebilir yapın.
  3. Asgari kadro: Kontenjanın başladığı eşik, 5953 kapsamında dört sigortalı çalışandır.
  4. Özgünlük: Başka yayınlardan aynen alıntı yerine kendi haberlerinizi üretin; alıntılarda kaynak gösterin.
  5. Erişilebilirlik: Mücbir sebepler dışında sitenin sürekli açık kalmasını sağlayacak sunucu altyapısı seçin.
  6. Ziyaretçi verisi: Komisyon trafik verisine baktığı için okur sayınızı ve istatistiklerinizi takip edin.

Bir internet haber sitesi için bu şartların önemli bir kısmı , yayın altyapınızla doğrudan ilişkilidir . Künye alanları, özgün içerik akışı, kesintisiz erişim ve ölçülebilir trafik , siteyi yöneten ekip için ihmal edilmemesi gereken unsurlardır.

Basın Kartı SSS

Basın kartı almak için üniversite mezunu olmak gerekir mi?

Üniversite diploması şart değildir. Yönetmelik en düşük eğitim düzeyi olarak lise veya dengi okul mezuniyetini arar ; bu nedenle lise mezunları da başvuru yapabilir . Ancak Komisyon mesleki çalışmalarınızı, eserlerinizi ve ödüllerinizi dikkate alır ; nitelikli iş örnekleri diploma kadar önemlidir .

Basın kartı başvurusu ne kadar sürede sonuçlanır?

Kesin bir süre öngörülmemiştir. Dosyanız önce bölge müdürlüğünde incelenir, ardından Komisyon gündemine alınır . Komisyon yılda en az üç kez olağan toplandığı için sonuçlanma süresi dosyanın hangi toplantıya yetiştiğine göre değişir .

Serbest gazeteciler basın kartı alabilir mi?

Bazı durumlarda evet. Serbest basın kartı, en az bir yıl çalıştığı kuruluştan ayrılıp bir ay içinde başvuranlara ve durumu büyükelçilik veya konsoloslukça teyit edilen yurt dışındaki serbest Türk gazetecilere verilebilir . Daha önce hiçbir kuruluşta çalışmamış Türkiye'deki serbest çalışanlar için bu imkân bulunmaz .

Kişisel blog veya YouTube kanalı ile kart alınır mı?

Kişisel kanal veya hesap sahipleri, sadece bu yayınlara dayanarak karta hak kazanamaz . Kart, 5187 veya 6112 sayılı Kanun'a göre faaliyet gösteren bir medya kuruluşuna bağlı çalışmayı ya da yönetmelikte sayılan diğer statüleri gerektirir . Ancak şartları taşıyan bir internet haber sitesinde sosyal medya editörü unvanıyla çalışan biri kart talep edebilir.

Basın kartı ücretli mi?

Düzenleme, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli istenebileceğini öngörür . Ücretin miktarı ve tahsil şekli Başkanlıkça belirlenir ; dolayısıyla geçerli tutarı Başkanlığın resmî kanallarından öğrenebilirsiniz .

İptal edilen kart yeniden alınabilir mi?

İptal gerekçesi ortadan kalktıktan sonra yeniden başvuru yapılabilir . Ancak basın ahlak esaslarına aykırılık nedeniyle iptal edilen kartlarda, kartın iade tarihinden itibaren bir yıllık süre tamamlanmadan yeni kart verilemez. Genel şartlardaki suçlardan hüküm giyenlerde ise Adli Sicil Kanunu'ndaki kayıt silme işlemleri yapılmadıkça kart verilmez .

Yabancı medya mensuplarına hangi kart verilir?

Evet, alabilirler. Türkiye'de yerleşik görev yapanlar süreli karta, kısa süreli görevle gelenler geçici karta başvurur. İki durumda da çalışma izni ile görevlendirme ve takdim belgeleri gerekir; yabancı medya mensuplarına sürekli kart ve basın trafik kartı verilemez.

Özetle basın kartı almak; yönetmeliğin aradığı kişisel şartları taşımak, şartları sağlayan medya kuruluşunda çalışmak ve beyannameyi eksiksiz tamamlamakla mümkündür . Kart elinize geçtikten sonra da bir aylık bildirim ve iade sürelerini aksatmamak kartın geçerliliğini korumanın temelidir.

Kart türleri, sorgulama, yenileme ve reddedilme durumunda izlenecek yollar hakkında daha fazla bilgi için basın kartı rehberimizi inceleyebilirsiniz . Resmî işlemler için daima İletişim Başkanlığının resmî kanallarını esas alın ; bu rehberdeki açıklamalar bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlığın yerine geçmez .

basın kartı, sarı basın kartı, basın kartı başvurusu, basın kartı şartları, göreve bağlı basın kartı, sürekli basın kartı, serbest basın kartı, İletişim Başkanlığı, Basın Kartı Komisyonu, internet haber sitesi basın kartı, basın trafik kartı, gazeteci kartı

Report this page